|
Het Nieuwsblad 2 November 1993 By Axel Buyse
AKTUEEL WERELD RUTOVU (Burundi) - Meer dan een tiende van de Burundese bevolking is op de loop voor de niet aflatende slachtpartijen. Ruim 625.000 mensen namen de benen naar de buurlanden Rwanda, Tanzania en Zaïre. Maar volgens heel voorzichtige ramiugen zijn er ook in Burundi zelf nog eens 80.000 mensen op de loop. Een cijfer dat kan oplopen. Dat blijkt uit berekeningen van ambassades, hulporganizaties en de katolieke bisdommen hier. Hoe zwaar dat probleem van _binnenlandse vluchtelingen" is, zie je al vlug in de streek van Rutovu, in de provincie Bururi het kernland van de Hima-Tutsi's die het de voorbije kwart eeuw voor het zeggen in dit land. Het officiële België mag, met zijn vermeende late reakties op de putsch, politîek wat punten hebben verloren in Bujumbura. Maar veel koôperanten en mensen die voor niet-goevernementele onm,ikkelingsorganizaties werken, staari aan de spits van de hulpverlening hier. Vrijwilligers trekken er, onder koôrdinatie van de ambassade op uit om in het binnenland de schade en de nood op te meten. Verscheidene dokters die zich vorige week naar de hoofdstad lieten evacueren, trekken weer naar hun post_We moeten dringend iets doen. Het regenseizoen is net begonnen. Als er nu niet onmiddellijk gezaaid wordt, gaan we ook nog op een bongerramp al", zegt een Belgische landbouwexpert. Dat die schade niet te overzien is, blijki uit zo'n verkenningstocht naar de streek van Rutovu, een plek op zo'n 110 kilometer ten zuidwesten van Bujumbura. Rutovu ligt nier alleen vlakbij de zuidelijke bronnen van de Nijl. Rutovu ligt in de provincie Bururi, de heimat van veruit de meeste hogere officieren van het Burundese leger en van de helft van de zowat 15.000 manschappen. Tot maandag ging de Belgische ambassade in Bujumbura er nog vanuit dat de omgeving van Rutovu, net als de rest van de provincie, rustig was gebleven. De werkelijkheid is stukken minder fraai.
GRUWEL Dat blijkt al in het plaatsje Matana en op de oude katolieke missiepost van Butwe op cen dertig kilometer voor Rutovu. In het Motel du Nil, een lugubere plek met een wijdse naam, zijn tientallen Tutsi's gestrand die op de loop gingen voor hun Hutu-buren uit meer oostelijk gelegen heuvels. De meesten hebben gruwelverhalen over moord en doodslag op hun gezinnen door de ,boeren", het kodewoord voor de Hutu-meerderheid.
,,Wij zagen al heel wat mensen met dysenterie en ondervoeding voorbij komen", zegt een Burundese missiezuster in Butwe. ,Maar ze ~,villen met in ons dispensarium blijven. Ze vluchten hals over kop verder. Zo diep zit de angst." In Condi, een twintig kilometer zuidelijker, zouden een drieduizend Tutsi-vluchtelingen verblijven, had dr. Pierre Cartier van de Belgische koôperatie vernomen. Er blijken er nog maar hooguit 150 over te blijven. Vrouwen en kinderen vooral, die bewaakt worden door enkele wantrouwige militairen en oudere mannen met machetes en speren in de hand met vervaarlijk uitziende ijzeren punten. De test is in paniek dieper het zuiden ingevlucht, richting Rutana, hoor je. Machete In het ziekenhuis van Rutovu, dat ooit met Belgisch ontwikkelingsgeld werd gebouwd, liggen en dertig zwaargewonden te kreunen.
De meesten vertonen diepe japen van lanssteken en macheteslagen. Een man, net als anderen een Tutsi, verloor een deel van zijn hand nadat hij naar huis was teruggekeerd om vrouw en kinderen te begraven. Op een matras op de grond ligt het verhakkelde lichaampje van een jongetje van vier, dat als wees achterblijft. De regering die in de Franse ambassade in ballingschap zit, gaf de militairen dagen geleden al het bevel om zich in hun kazernes terug te trekken. Veel is daar in deze streek niet van te zien. Soldaten bewaken elk overheidsgebouw, elke school. Bij de meeste kontroleposten blijkt dat ze dronken zijn. Vlakbij Mahwa, op een aarden piste richting Gitega, roken de ruïnes van huizen nog na, ondanks de voorbije regenval van de voorbije uren. Vanuit cen zijweg koint een terreinwagen gereden met een laadbak vol soldaten. Een -rote sticker op de zijdeuren maakt duidelijk dat de auto ooit door de Belgische ontwikkelingshulp is geschonken aan het Burundese ministerie van Gezondheid. Maar waar zijn de duizenden Hutu's, die hier woonden ? Axel BUYSE
@AGNews 2003 |
